Tuần: 01
Tiết PPCT: 01
Ngày soạn: 01/8/2012
Ngày giảng: 14/8/2012 (7a5)

Phần một
THÀNH PHẦN NHÂN VĂN CỦA MÔI TRƯỜNG

Bài 1:
DÂN SỐ
***
A. Mục đích yêu cầu:
Giúp cho HS hiểu biết căn bản về:
Dân số và tháp tuổi. Dân số là nguồn lao động của một địa phương.
Tình hình và nguyên nhân của sự gia tăng dân số.
Hậu quả của bùng nổ dân số đối vơi các nước đang phát triển.
Hiểu và nhận biết được sự gia tăng dân số và bùng nổ dân số qua các biểu đồ dân số.
Rèn kĩ năng đọc và khai thác thông tin từ các biểu đồ dân số và tháp tuổi.
B. Đồ dùng dạy học:
Biểu đồ gia tăng dân số thế giới từ đầu công nguyên đến năm 2050 (tự vẽ).
Biểu đồ gia tăng dân số địa phương tự vẽ (nếu có). Tranh vẽ 3 dạng tháp tuổi.
C. Tiến trình tổ chức dạy học:
Ổn định lớp. (1’)
Kiểm tra bài cũ:
Giảng bài mới: (38’)
Giới thiệu: (1’)
Các em có biết hiện nay trên Trái Đất có bao nhiêu người sinh sống? Làm sao biết được trong số đó có bao nhiêu nam, bao nhiêu nữ, bao nhiêu già, bao nhiêu trẻ? Chúng ta cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay.
Bài mới: (37’)
TG
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Nội dung


1. Dân số, nguồn lao động


? Bằng cách nào ta biết được dân số của một địa phương, một nước?

? Tháp tuổi là gì? Dùng để làm gì?



? Quan sát hình 1.1, cho biết:
- Số trẻ em từ 0 - 4 tuổi ở mỗi tháp khoảng bao nhiêu bé trai và bao nhiêu bé gái?

- Hình dạng của hai tháp tuổi khác nhau như thế nào?

- Tháp tuổi như thế nào thì tỉ lệ người trong độ tuổi lao động nhiều?
- Dựa vào kết quả điều tra dân số. (Việt Nam vừa tiến hành điều tra dân số ngày 1/4/2009 với số dân 85.789.437 triệu người).
- Là biểu hiện cụ thể của dân số (còn gọi là tháp dân số). Để biết được số nam, nữ theo độ tuổi, số người trong độ tuổi lao động của một địa phương...


- Tháp bên trái (bé trai: 5,4 triệu, bé gái: 5,5 triệu); tháp bên phải (bé trai: 4,4 triệu, bé gái: 4,8 triệu).
- Tháp bên trái: to ở chân và bé dần về đỉnh. Tháp bên phải: phình to ở giữa.
- Tháp thứ hai (phình to ở giữa, màu xanh dương).
- Các cuộc điều tra dân số cho biết tình hình dân số, nguồn lao động… của một địa phương, một nước.
- Dân số được biểu hiện cụ thể bằng tháp tuổi (tháp dân số).






2. Dân số thế giới tăng nhanh trong thế kỉ XIX và thế kỉ XX


Các số liệu thống kê và điều tra dân số trong nhiều năm giúp biết được quá trình gia tăng dân số của một địa phương, một nước hay trên toàn thế giới.
? Gia tăng dân số là gì?





? Quan sát hình 1.2, nhận xét tình hình gia tăng dân số thế giới từ đầu thế kỉ XIX đến cuối thế kỉ XX. (Tăng ra sao? Nguyên nhân?)






- Gia tăng dân số tự nhiên: phụ thuộc vào số trẻ sinh ra và số người chết đi trong một năm. Gia tăng cơ giới là: số người chuyển đi và số người nơi khác đến trong một năm.
- “Trong nhiều thế kỉ, dân số thế giới tăng hết sức chậm. ........... ..................................... những tiến bộ trong các lĩnh vực kinh tế – xã hội và y tế.”











Dân số thế giới tăng nhanh trong hai thế kỉ gần đây. Các nước đang phát triển có tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên cao.


3. Sự bùng nổ dân số


? Tình hình dân số thế giới những năm 50 của thế kỉ XX?

? Khi nào xảy ra bùng nổ dân số? Khi xảy ra bùng nổ dân số dẫn đến những hệ luỵ gì?


? Để giải quyết các gánh nặng do hậu quả dân số, một số nước đã làm gì? Kết quả?
- Tăng nhanh và đột ngột, do các nước thuộc địa giành được độc lập, đời sống được cải thiện và sự tiến bộ về y tế...